1. Układ GABA-ergiczny (główna oś działania nasennego)

Najważniejszy mechanizm to modulacja receptora GABA-A (czyli tego samego, na który działają benzodiazepiny – tylko dużo słabiej):

• Passiflora incarnata
  → flawonoidy (chryzyna) i alkaloidy β-karbolinowe
  → działanie: łagodna sedacja, skrócenie latencji snu
• Scutellaria baicalensis
  → bajkalina, bajkaleina
  → silna modulacja GABA-A + efekt przeciwlękowy
• Scutellaria lateriflora
  → działa podobnie, ale bardziej „uspokajająco” niż nasennie
• Melissa officinalis
  → hamowanie GABA-transaminazy → więcej GABA w synapsie

👉 Wspólny efekt: obniżenie pobudliwości neuronów → łatwiejsze zasypianie

2. Modulacja osi stresu (kortyzol / HPA)

To bardziej „przygotowanie organizmu do snu” niż typowe usypianie:

• Withania somnifera
  → adaptogen, obniża kortyzol
  → poprawa jakości snu (szczególnie u osób zestresowanych)
• Angelica archangelica
  → lekkie działanie uspokajające + wpływ na układ autonomiczny

👉 Efekt: mniej „gonitwy myśli” przed snem

3. Działanie cholinolityczne i spazmolityczne

• Acorus calamus
  → działanie uspokajające, ale kontrowersyjne (β-azaron – potencjalna toksyczność)
• Lavandula stoechas
  → linalol → efekt anksjolityczny i lekko sedatywny

👉 Efekt: rozluźnienie, zmniejszenie napięcia somatycznego